Kâğıt paranın hikâyesi

[H@lim]

Kâğıt paranın hikâyesi

Osmanlı hükümeti, ülkede yaşanan bozuk para sıkıntısını bir türlü çözemeyince 1878 yılında damga ve posta pullarının arkalarına karton yapıştırarak bozuk para haline getirmiş. Hâlâ kullandığımız 'para pul oldu' deyimi o zaman ortaya çıkmış. Bu bilgileri Vedat Nedim Tör Müzesi'nde açılan "İmparatorluktan Cumhuriyete Kâğıt Paranın Öyküsü" sergisini gezerken öğreniyoruz. Yapı Kredi Koleksiyonu, Osmanlı Bankası Müzesi, Darphane arşivi ve özel koleksiyonlardan derlenen örneklerin yer aldığı sergi, kağıt paranın kaimeden bankınota, kuruştan liraya ve YTL'ye uzanan yolculuğunu anlatıyor. İlk kağıt paralar ülkemizde 1775 yılından itibaren 'kaime' adıyla kullanılmaya başladı. Altın yerine kaim oldukları için bu adı alan kağıt parçaları, altınları kuyumcu vitrinine hapsedip zamanla piyasanın en geçerli mübadele aracı oldu.

Sergiyi gezerken, ilk zamanlar nakdi değeri üzerine elle yazılmış mühürlü bir varaktan ibaret olan kâğıt paraların zaman geçtikçe en ileri baskı tekniklerinin kullanıldığı teknoloji harikası ürünler haline geldiğini görüyorsunuz. Buna rağmen kalpazanlar her dönemde sahtelerini üretmekten geri kalmamışlar. 1861 tarihli bir kaimenin üzerinde yazan "Devlet-i Aliyye'nin nakd makamında tedavül eden işbu evrak-ı nakdiyesine sahte olarak taklid ve nası ızrara cüret ile ele geçtiği halde kanun-ı ceza mucibince terettüp edecek muamele tamamen icra olacaktır." ibaresi ve sergide yer alan sahte para örnekleri de bunun göstergesi. Atatürk ve İnönü döneminde kabiliyetsiz kalpazanların elle yaptığı sahte paralar ise bugünün insanı için birer tebessüm vasıtası. Kağıt paraların yanı sıra fotoğraflar ve belgelerle de zenginleşen "İmparatorluktan Cumhuriyete Kâğıt Paranın Öyküsü" sergisi, 31 Ağustos'a kadar görülebilecek.

ALINTIDIR
YAYGIN DERGİ

[hasanok86]

Okurken zevk aldığım bir yazıydı teşekkürler.